Жазғы кафені қалай ашуға болады — Қазақстанда жазғы кафе ашудың бизнес-жоспары

Жазғы кафе немесе маусымдық алаң — мейрамхана бизнесінің ең аз шығынды әрі табысты түрлерінің бірі. Су жағасындағы (Алакөл, Қапшағай су қоймасы, Бурабай) немесе қалалық саябақтардағы мекемелердің көбі үшін белсенді кезең — мамырдан қыркүйекке дейін. Биыл маусымды бастауға ыңғайлы сәт өтіп кетті. Бірақ жазғы кафені маусымға уақытында ашу үшін құжаттарды дайындауды күзде бастаған дұрыс. Сондықтан алдын ала дайындалып үлгеруіңіз үшін мақаланы қазір жариялауды жөн көрдік. Егер жазғы алаңды қалада ашсаңыз, оның жұмыс мерзімі мен тәртібін жергілікті әкімдіктің қағидалары белгілейді — оларды алдын ала нақтылаңыз.

Мүмкіндіктің бәрін пайдаланып, рұқсат етілген маусым бойы толық жұмыс істеуге тырысқан жөн. Жазғы демалыс әлі басталмаған күз бен көктемді ұмытпаңыз: бұл кезде көп адам тымырсық бөлмеден гөрі ашық алаңды таңдайды. Ауа райы сәтті болып, ерте көктем мен кеш күз жылы болса, маусымдағы табысыңыз айтарлықтай өседі.

Poster қалай жұмыс істейтінін өзіңіз көріңіз

Есепке алу бағдарламасының артықшылықтарын тегін әрі тіркелусіз бағалаңыз:

• Қаржылық есептер
• Қойма есебі
• Статистика және аналитика
• Маркетинг және т. б.

Демо көру

Негізгі тұжырымдар

• Форматтар: мейрамхана жанындағы маусымдық терраса немесе фудкорты бар жеке жазғы алаң.
• Жазғы алаңды орналастыруды нақты қаланың қағидалары бойынша әкімдікпен келіседі.
• Бюджетке жалдау, жиһаз, шатыр, жарықтандыру және маусымдық декор кіреді.
• Мәзірді жеңілдетеді: жеңіл тағамдар, гриль және маржасы жоғары салқын сусындар.
• Сервис жылдамдыққа бағытталады — QR-тапсырыстар және бардағы беру терезесі.
• Ауа райы құрғақ әрі локация сәтті болса, шығын бір маусымда өтелуі мүмкін.

Жазғы кафенің түрлері

Жазғы кафені қалай ашу керегін анықтағанда мекеменің форматы мен құрылымын таңдау маңызды, өйткені құрылысты нөлден жоспарлау тиісті органдармен келісуді талап етеді.

Шартты түрде барлық жазғы мекемелерді бірнеше түрге бөлуге болады.

• Жабық мекемелер. Оларға шатырлы павильондар, шатырлар және терезелері бар пагодалар жатады. Мұндай құрылымдардың басты артықшылығы — ауа райына мүлде тәуелді емес. Мұндай мекемеде жаңбыр мен жел кезінде де, аптап ыстықта күннің астында тұру мүмкін болмайтын шақта да жайлы болады. Сонымен қатар мұндай павильондарды орнатуға аз уақыт кетеді, ал заманауи шатырлар өте тартымды көрінеді. Бұл түрдің кемшілігі — ауа райы жақсы кезде қонақтардың ашық ауада отырғысы келетіні, сондықтан террасасы бар аралас құрылымдарды пайдаланған жөн.
• Жартылай ашық кафелер мен барлар. Бір беткейлі шатыры немесе маркизасы бар веранда-мекемелер. Күнқағар жаңбыр мен күннен қорғайды, ал қажет болса, ашық бөліктерін клеенкадан жасалған арнайы роллеттермен жабуға болады. Мұндай мекемелердің қоршаулары мекеме тұжырымдамасына қарай ағаштан, шыныдан немесе металдан жасалуы мүмкін. Верандалардың кемшілігі — желден қорғалмаған.
• Ашық алаңдар мен террасалар. Мұндай мекемелерде тек ас үй мен қызметтік үй-жайлар жабық болады, ал қонақтардың отыратын орындары ашық аспан астында орналасады. Террасаларға сыртқа шығарылатын жиһаз қояды, ал күннен қорғану үшін қолшатырларды немесе арнайы мембраналы жабындарды пайдаланады. Соңғы нұсқа әлдеқайда қымбат болса да, мекеменің беделін арттырады. Террасалардың сөзсіз артықшылығы — жабдықтауға аз қаражат кетеді, бірақ жаңбырлы күні мұндай кафеде отыру мүмкін болмайды.
• Жағажай барлары. Жағажайларда көбіне террасалық құрылымдар орнатады, өйткені оларды маусымға тез жинап, күзде тез бөлшектеп, қоймаға жіберуге немесе консервациялауға болады. Маусымда су жағасында адам ағыны үнемі көп, сондықтан мұндай кафелерде клиент тапшылығы болмайды, бірақ таза суға қол жеткізуде қиындықтар туындауы мүмкін.

Маусымдық мекеме табысты бизнес-модель ретінде

Типтік мысал — су жағасындағы қонақүй жанында 1 мамырдан 15 қыркүйекке дейін жұмыс істейтін отбасылық кафе. Туристер ағынының көптігі мен әр отыратын орынның жоғары айналымдылығының арқасында ол осындай қысқа мерзімде барынша көп пайда табады.

Жазғы кафе ашу үшін не қажет?

Шағын маусымдық мекемелер әдетте бірінші маусымда-ақ, ал жақсы дайындалып, барлық процестерді баптаса — маусым аяқталмай жатып өзін ақтайды. Салым мөлшері жалдау құнына, өнім бағасына және персоналға кететін шығынға байланысты. Егер бұл отбасылық кафе болса, бәрі сәл жеңілірек: персоналды дайындау әлдеқайда оңай, оның үстіне жалақы мен оқытуға кететін бастапқы шығындарды едәуір үнемдейсіз.

Бірақ бұл тек өте шағын мекемелерге қатысты. Егер кафеңізде таңғы ас, түскі ас және кешкі бағдарлама болса, маусымның шыңында ауысымдағы 2 немесе 3 адам қонақ ағынына әрең үлгереді, ал жұмыс аптасына 7 күн, күніне 15–16 сағат болады. Тағы да қайталаймыз: маусымды барынша пайдаланғанда ғана табыс тауып, бастапқы салымды тез өтей аласыз.

Кафенің өзін-өзі ақтауы тікелей мыналарға байланысты:

1. Мекеменің орналасуы. Бұл адамдар жазда демалатын жерлер: курорттар, саябақтар, жағажайлар, скверлер, айлақтар және кез келген демалыс аймақтары.

2. Отыратын орындар саны мен баға саясаты.

3. Мекеменің жанында көлік тұрағының, балалар алаңының, аттракциондардың және басқа ойын-сауық орындарының болуы.

4. Жақын маңдағы бәсекелестер. Курорттық аймақтарда әртүрлі мекемелер жетерлік, бірақ сіздің мекемеңізде басқаларда жоқ ерекше бір нәрсе болса, бұл сізге артықшылық береді және отыратын орындар көбірек толады. Мысалы, вегетарианшыларға арналған фирмалық тағам, балалар бөлмесі немесе екі адамға арналған үстелдердің көптігі.

Жазғы кафеге арналған мәзір

Кафе ашуға арналған бизнес-жоспарға мекеменің ойластырылған мәзірі кіреді, соған сүйене отырып пайданы болжап, интерьерді ойластыруға болады.

Соңғы уақытта белгілі бір форматтағы ас үйі бар тақырыптық мекемелердің танымалдығы артып келеді, ол көп жағынан жыл бойы жұмыс істейтін қалалық мекемелердің трендтерін қайталайды. Олардың әрқайсысының өз негізгі өнімі бар.

• Итальяндық — пицца мен паста ассортиментімен;

• Жапондық — суши, роллдар мен теңіз өнімдерінен жасалған тағамдардың алуан түрімен;

• Вегетариандық — көкөніс қосылған самса, фалафель;

• Грузиндік — шашлық, хачапури.

Жылы маусымда қонақтардың көбі жеңіл тағамдар мен сергітетін сусындарды, әсіресе ашық отта дайындалған тағамды қалайды.

Міне, жазда сұранысқа ие тағамдар мен сусындардың шағын топ-тізімі:

1. Салқын сорпалар (свекольник, окрошка);

2. Жаңа піскен салаттар;

3. Түрлі салқын тағамдар;

4. Балық және теңіз өнімдері (көксерке, бахтах, мидиялар, асшаяндар);

5. Фастфуд (хот-догтар, бургерлер, фри картобы);

6. Шашлық, гриль көкөністер, мангалда пісірілген балық;

7. Балмұздақ пен жеміс салаттары;

8. Салқын сыра және түрлі алкогольді және алкогольсіз коктейльдер (мохито, сангрия).

Сонымен қатар кафенің маусымдылығы мен орналасуын ескеру керек. Тез бұзылатын өнімдер мен сусындарға арналған мұзды сақтау үшін қуатты тоңазытқыш жабдық қажет, оның үстіне олардың балғындығын үнемі бақылап отыру керек.

Жалпы, тоңазытқыштардың қорын оңтайлы есептеу үшін жазғы кафелерге позициясы көп, ұзын әрі күрделі мәзір құрастыру ұсынылмайды. Сондай-ақ кафеге арналған QR код бойынша мәзірді пайдалану қосымша артықшылық болады.

Жазғы кафенің интерьер дизайнын қалай таңдауға болады

Жазғы кафені ашу дизайнды мұқият пысықтауды талап етеді, өйткені болашақ мекемені бәсекелестер арасында тиімді ерекшелейтін басты рөлді дәл тартымды интерьер атқаруы мүмкін. Ал бәсекелестер әдетте аз болмайды, әсіресе курортта ашылсаңыз.

Мейрамхана жанынан жазғы кафе ашуды ойлап жүргендер үшін нұсқа біреу ғана, өйткені интерьер негізгі мекеменің стилистикасына сай болуы керек. Ал маусымдық шағын мейрамхана нөлден ұйымдастырылса, дизайнның түрлі нұсқалары болуы мүмкін:

1. Лофт — танымал қалалық стиль аз салымды қажет етеді, өйткені құбырларды, желдетуді, тіпті кірпіш қалауын ашық қалдыруға болады. Мұндай интерьерде поддондардан жасалған жиһаз тамаша көрінеді, ал шамдардан жасалған гирляндалар кешкі уақытта романтикалық көңіл-күй сыйлайды. Мұндай дизайн ғимарат төбесінде немесе саябақта орналасқан кафелер үшін өте қолайлы. Мәзірде бургерлер, стейктер, гриль-тағамдар болуы мүмкін.

2. Гавайи — жағажайда орналасқан жазғы кафе дизайнының тамаша нұсқасы. Оны жүзеге асыру үшін ағаш террасаны гүл гирляндаларымен безендіріп, тағамдар мен коктейльдерді жарқын әшекейлермен ұсыну жеткілікті.

3. Теңіз тақырыбы — балық, сыра және жағажай мекемелерінде құпталады. Декорда шамдарды, кеме штурвалдарын, арқандар мен желкендерді пайдалану кафеге қажетті үн беріп, қонақтарды тартуға көмектеседі. Мәзірден тапсырыс беруге болатын тірі балығы мен шаяндары бар аквариум ахуалды тамаша толықтырады.

4. Вена романтикасы — ақ қабырғалары мен жиһазы, тірі өсімдіктері бар жарық мекемелер, әсіресе алаң саябақта немесе қалада орналасса, қонақтарды сөзсіз тартады. Үстелдердегі шағын гүл шоқтары, жеңіл дастарқандар, әдемі жиһаз және кешкі уақытта жыпылықтаған шамдар қонақтарды бір кесе кофе немесе бір бокал шарапты дәмді тағаммен ішуге шақырады.

Жазғы кафе ашу үшін қандай құжаттар қажет

Жазғы кафені рәсімдеу маусым басталғанға дейін көп бұрын басталады және мыналарды қамтиды:

1. Алаңды жалдау шарты немесе мекеме жанындағы жазғы алаңды орналастыруды келісу. Қағидаларды қала әкімдігі бекітеді және олар өзгеріп отырады: Астанада жазғы алаңдарды орнатудың 2024 жылғы қағидалары 2026 жылғы қыркүйекте күшін жойды, ал Алматыда әкімдік 2026 жылдың көктемінде жазғы алаңдарға арналған қағидаларды қайта қарайтынын жариялады — оларды қаладағы мекемелердің шамамен 30%-ы пайдаланады.

2. Қызметтің басталғаны туралы хабарлама немесе санитариялық-эпидемиологиялық қорытынды. 50 қонақтан аспайтын шағын жазғы алаңға хабарлама жеткілікті, ал одан ірі мекемелерге қорытынды қажет — оларды ҚР ДСМ-220/2020 бұйрығы осылай ажыратады.

3. Өрт қауіпсіздігі қағидаларын сақтау. Кафеге арналған жеке өрт рұқсаты жоқ, бірақ алаң ТЖМ талаптарына сай жабдықталуы керек.

4. Алкогольге лицензия, егер мәзірде спиртті сусындар болса.

5. Онлайн-кассаны тіркеу.

6. Электр қуаты мен су жеткізуге, қоқыс шығаруға арналған шарттар.

7. Құрылымды орнатуды жергілікті әкімдікпен келісуге арналған жоба.

Қажетті құжаттармен алдын ала айналыссаңыз, рәсімдеу айтарлықтай қиындық тудырмауы керек. Егер сәулет бөлімі құрылым айналадағы ландшафтқа сәйкес келмейді деп санаса, оны келісу даулы мәселеге айналуы мүмкін.

Жазғы кафеге арналған жабдық

Ең қарапайым әрі тегін нұсқа — сыра компанияларының жарнамалық мүкәммалы. Маусымдық жеткізілімдерге шарт рәсімдегенде сізге брендтелген үстелдер, орындықтар мен қолшатырлар, мүмкін тіпті сусындарға арналған тоңазытқыштар береді, бірақ онда басқа шарттар болуы мүмкін. Иә, бұл ең тартымды жабдық емес, бірақ ол табыс табуға мүмкіндік береді. Алаңда бар сөресі жұмыс істесе, сусын қалдықтарын бақылау үшін барды автоматтандыру бағдарламасы пайдалы болады.

Ал толыққанды ас үй жоспарласаңыз, шығындар кәдімгі кафеден көп айырмашылығы болмайды. Бірақ жалға алу немесе бөліп төлеу нұсқасы да бар, ол мейрамхана бизнесінің осы түріне кіру шегін едәуір төмендетеді.

Толығырақ қадамдық жоспарды кофехананы қалай ашуға болатыны туралы мақаламыздан қарауға болады.

Маусымдық кафеге қандай бюджет қажет

Жазғы кафені қалай ұйымдастыру керегін түсінгеннен кейін өз мекемеңізді ашуға қажетті бюджетті есептеуге көшуге болады. Шығындардың негізгі баптары:

• Жерді, үй-жайды немесе алаңды жалдау;

• Павильон сатып алу және террасаны салу.

• Жиһаз сатып алу. Ең арзаны — пластик жиһаз; ағаш жиынтықтар мен ротангтан жасалған бұйымдар айтарлықтай қымбат, бірақ ұзағырақ қызмет етеді.

• Жабдық сатып алу. Мәзірге және отыратын орындар санына байланысты.

Жалпы сома форматқа қатты байланысты: жұмыс істеп тұрған мейрамхана жанындағы терраса өз ас үйі бар жеке алаңнан бірнеше есе арзанға түседі. Әр бап бойынша сметаны алдын ала жазып шығыңыз және түсім жоқтың қасы болатын жаңбырлы апталарға резерв қалдырыңыз.

Шығындарды азайту үшін мекемеге күрделі құрылымдар мен интерьерлер ойлап табудың және тым қымбат жиһаз сатып алудың қажеті жоқ, өйткені ашық аспан астында ол бәрібір бүлінеді.

Арзан, бірақ ерекше детальдарды пайдаланып, кафені тартымды етіп, бәсекелестер арасында ерекшеленуге болады, ал одан да жақсысы — жазғы алаң үшін мұндай мекемелер аз немесе мүлде жоқ жерді таңдау.

Маусымға дайындық

Әдетте ашылуға бір апта қалғанда алаңды дайындайды, жабдықты іске қосады, бәрін жуып-тазалайды және персоналды оқытады. Жабылуға да шамамен бір апта бұрын кіріседі: жабдықтың бір бөлігін қоймаға әкетеді, ал маусым соңында қалдық барынша аз болуы үшін өнімдерді барынша сатып бітіруге тырысады.

Маусымнан тыс уақытта не істеу керек?

Егер қыс кезінде бүкіл пайданы жұмсап, жаңа маусымның ортасында ғана қайтадан шығынды өтей бастасаңыз, бизнес-модельді қайта қарауыңыз немесе әлеуетті қонақтардың назарын мекемеңіздің белгілі бір ерекшеліктеріне аударуыңыз керек — оны бәсекелестерден ерекшелеу.

Маусымда тапқан ақшаға басқа жерде шағын мекеме ашып көруге болады. Ол соншалықты көп емес, бірақ тұрақты табыс әкеледі. Айтпақшы, маусымдық рестораторлардың көбі осыған келеді.

Маусымдық кафелердің көп иелері қыста қалалық мекемелерді — мысалы, банкет залын немесе кафені басқарады.

Маусымдық мекемелердің артықшылықтары мен кемшіліктері

Маусымдық мекемелердің басты кемшілігі — сол маусымға және ауа райына тәуелділік. Бірнеше жаңбырлы апта — және айлық табыс тек жалдау мен персоналға кететін шығынды ғана жабады. Алаңда пледтер мен жылытқыштар болмаса, кештері салқын ерте күз де пайданы едәуір азайтады. Маусымдық бизнес — бұл дайын болу керек тәуекелдер. Қонақтардың көп ағынын қалай жеңу керегін ғана емес, ауа райы сіздің жағыңызда болмаса, оларды қалай тарту керегін де ойластыру маңызды.

Ауа райы мен қысқа маусымнан бөлек, мұндай мекемелердің басқа да кемшіліктері бар: персоналды оқытуға уақыт аз, ал алаң қала сыртында болса, қызметкерлердің тұруы мен тамағына шығын кетеді. Су жағасында жабдық тез істен шығады, сондықтан сантехниканы көбіне әр маусым алдында ауыстыруға тура келеді.

Маусымдық мекемелерге арналған персонал

Персоналды тек маусым кезеңіне жалдау жеке мәселе болып қала береді. Жаңа маусымда жұмысқа ұқыпты шығатын сенімді командаңыз болса, жақсы, бірақ көбіне, әсіресе мекемеңіз курорттық аймақта болса, қызметкерлерді әр жолы жаңадан жалдап, оқытуға тура келеді.

Жалдау туралы алдын ала ойлану керек: маусым басталғанда бүкіл команда жасақталып қойылуы тиіс. Қосымша даяшыларды кейінірек те таба аласыз, ал жұмысқа дайын аспаздар мен бармендер ауысымдары — маусымдық мекемені іске қосқанда міндетті түрде болуы керек нәрсе.

Маусымдық персоналға қойылатын талаптарды жоғары ұстаған жөн: стандарттарға сай келмейтін және ережелерді елемейтін адам командада ұзақ қалмауы керек. Қызметкерлер төзімді, сыпайы, ұқыпты және ұйымшыл болуы тиіс — бұл туралы әр бес минуттық жиналыста еске салған дұрыс. Курорттық мекемелерде жиі кездесетін мәселе — жұмыстан гөрі ойын-сауықты көбірек ойлайтын жастар. Мұны тез байқауға болады, сондықтан орнына адамды бірден іздеген жөн.

Жарнама

Курорттық мекемелерге демалыс аймағына кіре берістегі тас жолдағы билбордтар, флаерлер, әлеуметтік желілердегі парақшалар және, әрине, ауызша жарнама — қонақтан қонаққа — жақсы көмектеседі.

Автоматтандыру

Маусымдық бизнесте әр минут бағалы, қымбат уақытты барынша тиімді пайдалану үшін барлық процестерді мүмкіндігінше жеделдету керек. Жазғы кафені немесе барды автоматтандыру — Poster клиенттері келген шешім. Оның негізінде маусымдық алаңдарға да бірдей жақсы сай келетін мейрамханаларды автоматтандыру жүйесі жатыр.

Poster автоматтандыру жүйесінде есепті баптаңыз

Ыңғайлы мәзір қосыңыз — Poster-де мәзірге тағамдардың техкарталарын қосуға, олардан тауарлар, ингредиенттер және жартылай фабрикаттар жасауға болады.

Трендте болыңыз — QR-код бойынша мәзірді пайдаланыңыз

Poster QR — мекемеңізге арналған мәзір мен пікірлер бір интерфейсте. Интеграцияны бірнеше рет басу арқылы қосып, мекемеңіздің дайын мәзірін алыңыз. Қажетті кодтарды басып шығарып, сізге тегін жібереміз.

Мәзірге маусымдық тағамдарды қосу үшін қағаз мәзірлерді жаңартудың қажеті болмайды. QR-кодпен бәрі әлдеқайда оңай. Қажетті кодтарды басып шығарып, сізге тегін жібереміз.

Егжей-тегжейлі қойма есебін жүргізіңіз — қоймадағы ингредиенттердің қозғалысын бақылау үшін қоймаға жеткізілімдер мен қолмен есептен шығаруларды қосыңыз. Осылайша қоймадағы нақты қалдықтарды әрдайым көріп, қоймалар бойынша түгендеу жүргізе аласыз.

Қаржылық транзакцияларды қосыңыз — кафеңіздің қаржылық нәтижесін бақылау үшін мекеменің барлық кіріс және шығыс транзакцияларын есепке алыңыз.

Сатылым аналитикасын қараңыз — қызметкерлер, чектер, тауар санаттары және т. б. бойынша сатылым статистикасының көрсеткіштерін бақылаңыз. Бұл мекеменің нақты пайдасын көруге және оның жұмыс тиімділігін арттыруға көмектеседі.

Алғашқы жылдары кафені автоматтандыру бағдарламасынсыз жұмыс істейтін маусымдық кафелер қолмен атқарылатын күнделікті жұмысқа тез тіреледі: түбіртектерді қолмен жазады, ал бүкіл ақпарат иесінің басында сақталады. Әсіресе қойма есебінде айырмашылық байқалады: қарбалас сағаттарда аспаздар қалдықтарды қадағалап үлгермейді, ал бағдарлама мұны олардың орнына жасайды.

Соңғы кеңес

Қонақтарды көбірек тартқыңыз келсе, музыканттарды, басқа әртістерді шақырыңыз, кеш батқанда кино көрсетілімдерін ұйымдастырыңыз. Мұны әр кеш сайын жасау міндетті емес, бірақ ашық жазғы мекемелердің тұжырымдамасы жалпы тірі музыкасы бар жайлы атмосфераны көздейді. Тәжірибе көрсеткендей, қатар екі мекеме болса: бірінде жергілікті радиостанцияның қатты музыкасы, екіншісінде акустикалық концерт болса, адамдар кім ойнап жатқанын көру үшін екіншісіне кіруі ықтимал, ал әрі қарай бәрі сіздің сервисіңізге байланысты.

Жиі қойылатын сұрақтар

Тақырып бойынша материалдар

• Кафе мен мейрамханаға үй-жайды қалай таңдауға болады
• Кафе мен мейрамханаға қандай тоңазытқыш жабдық қажет?
• Мейрамхананың қойма үй-жайын қалай таңдап, жабдықтауға болады: нормалар мен талаптар
• Кафе мен мейрамханаға мәзір әзірлеу
• Вегандарға арналған кафені қалай ашуға болады
• Кафе ашар алдында нарықты қалай талдауға болады
• Кафенің бизнес-жоспары: кафе ашу үшін бизнес-жоспарды қалай дұрыс құруға болады
• Кафе интерьері дизайнының 2026 жылғы трендтері